Gericht genezen

Een pijnstiller die je slikt tegen hoofdpijn komt ook terecht in je kleine teen. Die verspreiding door het hele lichaam is in het geval van pijnstillers misschien niet zo'n bezwaar, maar bij het gebruik van sterkere geneesmiddelen kan dit soms tot haast onaanvaardbare ongewenste bijwerkingen leiden. Een voorbeeld hiervan is chemotherapie bij de behandeling van kanker. De stof die het kankergezwel moet doden (cytostaticum) komt overal in het lichaam terecht. Aangezien een cytostaticum ook andere snelgroeiende cellen aantast, gaat chemotherapie gepaard met ernstige bijwerkingen waarvan haaruitval een duidelijk zichtbaar voorbeeld is (haar groeit immers uit snelgroeiende cellen). Maar ook andere, essentiële processen worden bij de patiënt stilgelegd.

Een methode om het cytostaticum heel gericht in het kankergezwel te krijgen is door het te koppelen aan een heel klein (in de orde van nanometers) transportsysteem (drager) en daaraan een 'homing device' te zetten: dat zijn moleculen die alleen reageren met moleculen op het oppervlak van het zieke weefsel. Men kan, bijvoorbeeld, een heel giftig geneesmiddel verpakken in liposomen (dragers). Dit zijn kleine bolletjes met een diameter van zo'n 100 nm, die bestaan uit vetachtige moleculen. Aan het liposoom worden 'tentakeltjes' (homing devices) gezet die alleen vastgrijpen aan kankercellen. Hierdoor worden alleen de kankercellen door het in het liposoom ingebouwde geneesmiddel gedood.