Kunstenaars en de bijbel

In bijbelverhalen zit meer dan je op het eerste gezicht hoort. Maar voor wie er voor openstaat, kunnen bijbelverhalen in de loop van een mensenleven telkens een ander facet vertonen en op een andere manier boeien. Ook worden in verschillende tijden en culturen andere accenten gelegd. Je ziet dit bijvoorbeeld aan de poster 'Christus in vele culturen', uitgegeven door de Raad voor de Zending. Een Christus uit Afrika ziet er daar anders uit dan een oosters-orthodoxe afbeelding of een afbeelding uit Latijns Amerika. Dezelfde bijbel is de basis, maar hoe verschillend de beleving.

Kunstenaars hebben oog voor die verschillende facetten van een bijbelverhaal. Ze proeven de tekst, en geven vorm aan wat ze erin horen, eraan beleven. In hun kunstwerk vertellen ze het verhaal van wat zij in een verhaal horen. Soms moet je iets van kunstgeschiedenis weten om een schilderij beter te begrijpen. In de Gouden Eeuw bijvoorbeeld werd Jezus altijd afgebeeld in kleding in de kleuren blauw en rood. Blauw voor de goddelijke kant van Jezus, rood voor de menselijke. Naarmate een van beide kanten benadrukt wordt, is blauw of rood overheersend. Soms moet je ook leren kijken. Zo schreef Henri Nouwen een prachtig boek over het schilderij van de 'De Terugkeer van de Verloren Zoon’ van Rembrandt van Rijn. Hij vertelt je wat hij allemaal in het schilderij ziet en er aan beleeft. Hoe meer je ziet, hoe duidelijker het wordt, dat visies sterk uiteen kunnen lopen. Maar dat maakt het boeiend schilderijen naast een bijbelverhaal te leggen. Hoe zie jij het?

Je kunt het onderwerp van verschillende kanten benaderen:

• Je kunt verschillende schilderijen over een zelfde bijbelverhaal vergelijken
  (bijv. Rubens, Rembrandt, Dali en Chagall (een joods kunstenaar) over de kruisiging van Jezus)
• Je kunt schilderijen uit verschillende periodes of verschillende culturen over een bepaalde bijbelse persoon vergelijken. Probeer te beschrijven waarmee jij je het meest verwant voelt.
• Je kunt de visie op de bijbel van een bepaalde kunstenaar proberen te verwoorden. (bijvoorbeeld over Rembrandt, of Chagall)
• Je kunt een schilderij heel goed bekijken en proberen te zien wat het vertelt.