Gevoelloze computers

'C'est le ton qui fait la musique'...
Spraak is een belangrijk communicatiemiddel. Hoe we precies spreken, hangt af van de omstandigheden: hoe we ons voelen en waar we zijn bijvoorbeeld. Onder verschillende omstandigheden kunnen de klankkleur, de toonhoogte, het ritme en de snelheid van onze spraak erg variëren. Bovendien praten we niet altijd even hard en duidelijk en spreken we soms ook nog eens in dialecten. Het hindert de communicatie allemaal niet, sterker nog, al die extra factoren geven juist veel aanvullende informatie over de spreker.

Deze variaties vormen weliswaar geen probleem voor sprekers en luisteraars, computers hebben er wel problemen mee. Computers die spraak herkennen, bestaan al wel. Ze kunnen echter niet omgaan met uitspraakverschillen. Een computer begrijpt niet dat het 'peerd van ome Loeks' een paard is. Hij kan geen onderscheid maken tussen de verschillen in uitspraak die belangrijk zijn (weer en waar) en de verschillen die er niet toe doen (peerd en paard).Volgens sommige wetenschappers zegt uitspraak veel over waarheid en leugen. Als dat zo is, kan een 'spraak-leugendetector' handig zijn bij het verhoren van verdachten. Een dergelijk apparaat kan dan, ongeacht wat er wordt gezegd, nagaan of de manier waarop het wordt gezegd wijst op een leugen of de waarheid. Een 'bibberig' uitgesproken nee wijst misschien op angst, en bange mensen hebben vast iets te verbergen. Kortom, als de leugendetector 'gebibber' in je spraak meet, zit je vast te liegen. Of zit de (gesproken) waarheid ingewikkelder in elkaar?