Donker en licht

Licht maakt kleuren en vormen zichtbaar en is daardoor een belangrijk beeldaspect in de kunst. Maar licht heeft ook verschillende symbolische betekenissen. Het kan bijvoorbeeld het goddelijke verbeelden. Licht kan ook emotionele betekenis hebben, door een voorstelling meer dramatisch of juist vrolijker te maken.

Daglicht verandert van kleur en intensiteit, en Monet trok daar conclusies uit voor de weergave van dat wat hij zag. Dit is duidelijk te zien in zijn verschillende schilderijen van de kathedraal van Rouaan. In het werk van de schilder Caravaggio speelt licht een heel andere rol. Het is bijna een zelfstandig element dat de dramatiek extra benadrukt. Abt Suger bevorderde de overgang van het donkere Romaanse naar de lichte Gotiek. Hij streefde naar meer licht in bouwwerken en vernieuwde daarmee op een grootse manier de bouwkunst. Door grotere ramen te plaatsen kwam er meer natuurlijk licht binnen. Door kleur in de ramen te gebruiken probeerde hij ook bovennatuurlijk licht te creëren.

Door licht tegenover donker te zetten ontstaat een sterke contrastwerking, iets waar een architect als Le Corbusier gebruik van wist te maken, bijvoorbeeld in zijn kapel te Ronchamp. In de moderne bouwkunst lijkt licht haast gevangen te zijn in de materie. Donker ogende gebouwen zien somber neer op de passant, heel anders dan in de beginjaren van het moderne bouwen toen licht, lucht en ruimte een hecht trio vormden. Als belangrijk voorbeeld hiervan geldt het sanatorium Zonnestraal in Hilversum van de architecten Duiker en Bijvoet.