Failliet of niet?
Karel van Spankeren is een handige vent, en slim bovendien. Hij fabriceert rolhorren en voorzetramen. Hij zet zijn producten vooral af in lidstaten van de Europese Unie. Korte tijd geleden heeft Van Spankeren enige investeringen moeten doen om zijn productieproces te moderniseren. De bank was bereid hem een lening te geven en zijn toeleveranciers leverden hem op krediet. Van Spankeren verwacht in de nabije toekomst meer horren en ramen te verkopen. Die verwachting baseert hij voornamelijk op het feit dat hij met twee grote aanneembedrijven onlangs contracten heeft afgesloten voor leveringen. Tot zijn grote schrik merkt Van Spankeren dat beide aanneembedrijven hun betalingsverplichting niet nakomen. De bank dreigt te stoppen met het uitvoeren van betalingsopdrachten en de lening en aflossingsbedragen terug te vorderen. Een faillissement dreigt. Wat kan Van Spankeren doen om uit de problemen te raken? Dit hangt af van de exacte inhoud van de verplichtingen van de verschillende partijen. Je moet eerst analyseren wat Van Spankeren en de twee aanneembedrijven zijn overeengekomen. Als ze slim waren (procedurele, bewijstechnische redenen) is het contract op schrift gesteld. Daarnaast is van belang wat wetgeving en, in aansluiting op wetgeving, de rechtspraak heeft bepaald. Het uitgangspunt van de contractsvrijheid houdt in dat partijen tot op grote hoogte vrij zijn om af te spreken wat ze willen. In sommige kwesties is de wet echter dwingend in het bepalen van de verplichtingen van partijen. In het bovenstaande geval is zelfs Europese wetgeving bepalend. Op 8 augustus 2000 werd een nieuwe Europese richtlijn aanvaard betreffende betalingsachterstanden in handelstransacties. Europese lidstaten zijn verplicht het nationale recht aan te passen conform de richtlijn binnen een termijn van twee jaar. Volgens de richtlijn behoort de betaling tijdig te zijn, kan de leverancier van zaken (de rolhorren) een eigendomsvoorbehoud bedingen en dit kan vervolgens (tot op zekere hoogte) in een ander land van de Europese Unie worden uitgevoerd.