IJskoud conflict

De 20ste eeuw werd geteisterd door oorlogen. Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende tegelijk het begin van een nieuw conflict: de Koude Oorlog.

Tussen de overwinnaars van Hitler bestond al tijdens hun samenwerking een groot onderling wantrouwen, omdat zij geen sluitende afspraken konden maken. Een vredesverdrag rond Duitsland bleek niet mogelijk. Vanaf 1947 stonden de Sovjetunie en de Verenigde Staten als woedende kemphanen tegenover elkaar. Beide landen verdachten elkaar ervan de ander de oorlog te willen verklaren of de maatschappij van de ander te willen ondermijnen. Beide breidden hun invloed uit: de Verenigde Staten met hun vrije markteconomie, de Sovjetunie met haar expansie in Oost-Europa en de vestiging van het communisme in China en andere landen. Beide ontwikkelden atoomwapens en kernraketten, beide sloten bondgenootschappen en wedijverden tijdens de dekolonisatie om de gunst van de nieuwe machthebbers. De oude grote staten Engeland en Frankrijk speelden inmiddels een ondergeschikte rol. De Koude Oorlog was meer een systeem van internationale betrekkingen dan een 'echte' oorlog, omdat de tegenstanders zich aan een aantal ongeschreven regels hielden. Zij vermeden een directe militaire confrontatie en hielden crises buiten hun eigen territorium in bedwang. Ze controleerden hun bondgenoten en dreigden met atoomwapens, maar gebruikten pasten wel op voor gebruik ervan! Binnen die kaders was zelfs ontspanning mogelijk, waarin gezamenlijk werd gewerkt aan wapenbeheersing, aan een collectieve veiligheidsconferentie en economische samenwerking tijdens de Helsinki-conferentie van 1975.