‘Compostlaag’ in longen versterkt ontwikkeling longemfyseem

Humuszuur ontstaat uit de afbraak van plantenmateriaal. Het zit in grond en compost, maar óók in sigarettenrook. Het veroorzaakt de bruinige kleur van zogenaamde rokerslongen. De aanwezigheid ervan in de longen versterkt de ontwikkeling van longemfyseem. Dat concludeert de Utrechtse onderzoeker Sven van Eijl. Hij deed onderzoek naar een aantal factoren die het ontstaan van - door sigarettenrook veroorzaakt - longemfyseem zouden kunnen beïnvloeden. Ook een lage vitamine A-voorraad in het lichaam vergroot de vatbaarheid voor deze longziekte.

Compost
Van Eijl toont in een muismodel aan dat de aanwezigheid van humuszuur in de longen de ontwikkeling van longemfyseem door roken versterkt. Humuszuur is een mengsel van stoffen, dat ontstaat bij de afbraak van plantenmateriaal. Het zit in de aarde, in compost en ook in sigarettenrook. Tabak, wat bestaat uit gefermenteerde plantenbladeren, wordt tijdens het roken in de sigaret omgezet in humuszuur. Dat zuur slaat neer en hoopt zich op in de longen van de roker. De bruine kleur van de bekende ‘rokerslongen’ wordt hier ook voor een groot deel door veroorzaakt.

Vitamine A-gebrek
Uit het onderzoek bleek verder dat een lage vitamine A-voorraad in het lichaam de vatbaarheid voor longemfyseem ook vergroot. Dit kan van belang zijn voor rokers met een verlaagde inname van vitamine A. Deze vitamine zit vooral in lever, vette vis, zuivelproducten en eieren. Worteltjes, spinazie en rode pepers bevatten beta-caroteen, ook een bron van vitamine A. Vooral in ontwikkelingslanden, waar het aantal rokers stijgt, lijden veel mensen aan een vitamine A-gebrek. Maar ook in de Westerse wereld zijn er mensen met een verlaagde vitamine A-voorraad, door slechte voeding, eventueel in samen met alcoholmisbruik.

Doodsoorzaak
Longemfyseem is een onderdeel van de ‘chronisch obstructieve longziekten’, ofwel COPD. Het inhaleren van tabaksrook is de belangrijkste oorzaak van de ziekte, maar er zijn dus ook andere factoren die het ontstaan van longemfyseem beïnvloeden. COPD komt steeds vaker voor. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zal het binnen 15 jaar de derde doodsoorzaak zijn. Het is alleen lang niet zo bekend als AIDS of kanker. In februari 2006 publiceerde de onderzoeksgroep waarvan van Eijl deel uitmaakt in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Medicine voor het eerst over het exacte mechanisme achter de afbraak van longblaasjes. Het blijkt dat de afbraakproducten van de long zelf het afbraakproces voortzetten en versterken.

Meer informatie
De samenvatting van het proefschrift van Sven van Eijl is te vinden bij het persbericht op www.uu.nl/nieuws.

Website
Op de site www.hebikcopd.nl is meer informatie over COPD te vinden.

Vragen

• Wat is humuszuur en waar zit het in?
• Wat is longemfyseem en waardoor wordt het vaak veroorzaakt?
• Waarom is roken voor mensen met een vitamine A-gebrek extra slecht?