Het Klimaat

Men zegt wel eens: niets is zo veranderlijk als het weer. En dat klopt ook, want het klimaat heeft in de loop der eeuwen grote veranderingen ondergaan. Terwijl de aarde in de huidige tijd opwarmt als gevolg van een versterkt broeikaseffect vond tussen ca. 1450 en 1850 nog de Kleine IJstijd plaats met een gemiddelde jaartemperatuur die 2⁰C lager was dan nu het geval is. Door middel van onderzoek zijn we erachter gekomen dat er verder terug in het geologische verleden een grote afwisseling van warmere en koudere periodes is geweest. 200.000 jaar geleden was de noordelijke helft van Nederland bedekt met een dikke landijskap en stond de zeespiegel meer dan 100 meter lager dan nu. Boomringen, de aanwezigheid van bepaalde dier- en plantensoorten, stuifmeelprofielen, waterpeil van oceanen en meren en chemische analyses van oceaanafzettingen of ijslagen zijn voorbeelden van klimaatindicatoren. Met behulp van deze factoren kunnen we ook het klimaat in de toekomst proberen te voorspellen: zal Nederland in de toekomst een bestemming worden voor tropische vakanties? 

Zo’n vreemde gedachte is dat nog helemaal niet! Ga je namelijk 70 miljoen jaar terug in de tijd, dan vind je op de plaats waar Maastricht nu ligt een warme tropische zee met prachtige riffen en vreemde zeebeesten. Aan de hand van fossielen is zo bepaald dat de zee in Limburg in het Krijt veel leek op de Bahama’s van dit moment!  

Onderschrift bij afbeelding links:
Dieprode kleilaag die is gevonden tijdens oceaanbodemboringen in de zuidelijke Atlantische Oceaan. Deze laag, Elmo genaamd, dateert van ca. 55 miljoen jaar geleden. De huidige broeikasgas concentraties in de atmosfeer zijn vergelijkbaar met die van 55 miljoen jaar geleden. Het is daarom van groot belang inzicht te krijgen in de klimaatveranderingen die toen optraden en daar lessen uit te trekken voor de toekomst.